امنیت زیرساختهای مجازی یکی از مهمترین عوامل در شناسایی و مهار بهموقع تهدیدهای سایبری است. با گسترش استفاده از مجازیسازی در سازمانها و مراکز داده، مهاجمان نیز روشهای خود را برای نفوذ و پنهان ماندن در این محیطها توسعه دادهاند. در بسیاری از رخدادهای امنیتی، مشکل اصلی نفوذ اولیه نیست؛ بلکه زمانی است که مهاجم بدون جلب توجه در شبکه باقی میماند و به اطلاعات، سامانهها یا دسترسیهای ارزشمند دست پیدا میکند.
واقعیت این است که بسیاری از سازمانها زمانی متوجه حمله میشوند که بخشی از خسارت وارد شده است. نبود دید کافی نسبت به رخدادهای امنیتی، حجم بالای هشدارها، استفاده از ابزارهای ناکارآمد و ضعف در پایش فعالیت کاربران از جمله عواملی هستند که شناسایی تهدیدها را به تأخیر میاندازند. به همین دلیل، کاهش زمان کشف حملات به یکی از اولویتهای اصلی تیمهای فناوری اطلاعات و امنیت تبدیل شده است.
در ادامه بررسی میکنیم که چرا برخی حملات سایبری برای مدت طولانی از دید سازمانها پنهان میمانند و چه اقداماتی میتواند زمان شناسایی آنها را کاهش دهد.
مهاجمان در زمانی که شناسایی نشدهاند چه کارهایی انجام میدهند؟
برخلاف تصور عمومی، بسیاری از حملات سایبری با تخریب فوری یا رمزگذاری اطلاعات آغاز نمیشوند. مهاجم پس از ورود، معمولاً تلاش میکند بدون جلب توجه در محیط باقی بماند.
در این مرحله، اطلاعات مربوط به ساختار شبکه، سامانههای موجود، کاربران و سطح دسترسی آنها جمعآوری میشود. سپس مهاجم به دنبال راهی برای دسترسی به بخشهای حساستر میگردد. در برخی موارد، هدف اصلی دسترسی به پایگاههای داده یا اطلاعات مالی است. در موارد دیگر، مهاجم به دنبال ایجاد یک مسیر دائمی برای ورود مجدد به شبکه خواهد بود.
هرچه مدت حضور مهاجم در شبکه بیشتر باشد، شناسایی و مهار حمله دشوارتر میشود. به همین دلیل زمان کشف تهدید یکی از مهمترین شاخصهای امنیتی در سازمانها محسوب میشود.
چه عواملی باعث میشوند حملات برای مدت طولانی پنهان بمانند؟
بسیاری از سازمانها ابزارهای امنیتی مختلفی در اختیار دارند، اما همچنان در شناسایی سریع تهدیدها با مشکل مواجه هستند. دلیل این موضوع معمولاً به یک عامل محدود نمیشود و مجموعهای از ضعفها در کنار هم زمینه را برای پنهان ماندن حملات فراهم میکنند.
-
نبود دید کافی نسبت به رخدادهای امنیتی
در بسیاری از شبکهها حجم زیادی از رویدادها ثبت میشود، اما اطلاعات موجود به شکل پراکنده در سامانههای مختلف قرار دارد. زمانی که تصویر یکپارچهای از وضعیت زیرساخت وجود نداشته باشد، تشخیص فعالیتهای مشکوک دشوار میشود.
در چنین شرایطی ممکن است نشانههای حمله در بخشهای مختلف شبکه وجود داشته باشد، اما ارتباط میان آنها دیده نشود. نتیجه این است که مهاجم بدون جلب توجه به فعالیت خود ادامه میدهد.
-
حجم بالای هشدارها و دادههای امنیتی
یکی از مشکلات رایج تیمهای فناوری اطلاعات، مواجهه با تعداد زیادی هشدار امنیتی است. وقتی روزانه صدها یا هزاران هشدار تولید میشود، تشخیص موارد واقعاً مهم به کار دشواری تبدیل خواهد شد.
این وضعیت باعث میشود برخی هشدارهای حیاتی در میان انبوهی از رویدادهای کماهمیت نادیده گرفته شوند. مهاجمان نیز به خوبی از این موضوع آگاه هستند و تلاش میکنند فعالیت خود را در میان حجم بالای دادهها پنهان کنند.
-
وابستگی به ابزارهای سنتی
بسیاری از ابزارهای قدیمی بر اساس الگوهای شناختهشده عمل میکنند. این راهکارها برای مقابله با تهدیدهای متداول مناسب هستند، اما در برابر حملات هدفمند و پیچیده محدودیت دارند.
امروزه مهاجمان از روشهایی استفاده میکنند که لزوماً نشانههای آشکار بدافزارهای سنتی را ندارند. به همین دلیل ممکن است فعالیت آنها برای مدت طولانی از دید سامانههای قدیمی پنهان بماند.
-
ضعف در پایش فعالیت کاربران و سامانهها
برخی از حملات با استفاده از حسابهای معتبر انجام میشوند. در چنین شرایطی، فعالیت مهاجم در نگاه اول مشابه رفتار یک کاربر عادی به نظر میرسد.
اگر سازمان نتواند رفتارهای غیرعادی را شناسایی کند، تشخیص این نوع حملات دشوار خواهد بود. برای مثال، دسترسی یک کاربر به اطلاعاتی که ارتباطی با وظایف او ندارد یا ورود به سامانهها در ساعات غیرمعمول میتواند نشانهای از وجود یک تهدید باشد.
۵ نشانهای که میتواند از حضور یک تهدید پنهان خبر دهد
بسیاری از حملات بدون نشانه نیستند؛ مسئله این است که این نشانهها همیشه واضح نیستند و گاهی در میان فعالیتهای روزمره شبکه پنهان میشوند.
یکی از نشانههای مهم، افزایش غیرعادی ترافیک شبکه است. انتقال حجم زیادی از دادهها یا ارتباطات مکرر با مقصدهای ناشناس میتواند زنگ خطری جدی باشد.
نشانه دیگر، ورودهای نامتعارف است. اگر حسابی که معمولاً در ساعات اداری فعال است ناگهان نیمهشب وارد سامانه شود، باید علت آن بررسی شود.
تغییرات غیرمنتظره در سطح دسترسی کاربران، ایجاد حسابهای جدید بدون دلیل مشخص یا اجرای فرایندهایی که پیش از این سابقه نداشتهاند نیز از مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
در برخی موارد، کاهش ناگهانی عملکرد سامانهها یا افزایش مصرف منابع نیز میتواند به فعالیتهای مشکوک مرتبط باشد.
چرا زیرساختهای مجازی و دیتاسنترها بیش از گذشته در معرض این خطر قرار دارند؟
گسترش مجازیسازی مزایای زیادی برای سازمانها به همراه داشته است؛ اما در عین حال پیچیدگی زیرساخت را نیز افزایش داده است.
امروزه دهها سرویس و سامانه مختلف ممکن است روی تعداد محدودی سرور اجرا شوند. همین موضوع باعث میشود هرگونه ضعف امنیتی تأثیر گستردهتری داشته باشد.
از سوی دیگر، حجم بالای دادهها و ارتباطات در مراکز داده مدرن باعث شده تشخیص رفتارهای غیرعادی نسبت به گذشته دشوارتر شود. مهاجمان نیز از این پیچیدگی به نفع خود استفاده میکنند و تلاش میکنند در میان فعالیتهای عادی شبکه پنهان بمانند.
به همین دلیل امنیت زیرساختهای مجازی تنها به جلوگیری از نفوذ محدود نمیشود و توانایی کشف سریع تهدیدها نیز اهمیت پیدا میکند.
چگونه سازمانها زمان شناسایی حملات را کاهش میدهند؟
کاهش زمان شناسایی نیازمند ترکیبی از فرایندهای مدیریتی، ابزارهای مناسب و نظارت مستمر است.
مانیتورینگ مستمر رخدادها
اولین گام، داشتن دید مناسب نسبت به اتفاقاتی است که در شبکه رخ میدهد. ثبت و بررسی مستمر رویدادها به تیمهای امنیتی کمک میکند تا تغییرات مشکوک را سریعتر تشخیص دهند.
تحلیل رفتار کاربران و سامانهها
رفتار کاربران معمولاً الگوهای مشخصی دارد. زمانی که این الگوها بهصورت ناگهانی تغییر کنند، احتمال وجود یک تهدید افزایش پیدا میکند.
تحلیل رفتار به سازمانها کمک میکند تا فعالیتهای غیرمعمول را پیش از تبدیل شدن به یک حادثه جدی شناسایی کنند.
استفاده از EDR و XDR
راهکارهای EDR و XDR برای پاسخ به همین چالش توسعه یافتهاند. این ابزارها صرفاً به دنبال فایلهای مخرب نیستند، بلکه رفتار سامانهها و کاربران را بررسی میکنند و ارتباط میان رویدادهای مختلف را تحلیل میکنند.
در نتیجه، تهدیدهایی که ممکن است از دید ابزارهای سنتی پنهان بمانند با سرعت بیشتری شناسایی میشوند.
بهرهگیری از SIEM برای تحلیل رخدادها
یکی از مشکلات رایج در سازمانها پراکندگی اطلاعات است. سامانههای SIEM دادههای مربوط به بخشهای مختلف زیرساخت را در یک نقطه متمرکز میکنند و امکان تحلیل بهتر رخدادها را فراهم میآورند.
این موضوع به تیمهای امنیتی کمک میکند تا تصویری دقیقتر از وضعیت شبکه داشته باشند و تصمیمهای سریعتری بگیرند.
امنیت زیرساختهای مجازی چه نقشی در کشف سریعتر تهدیدها دارد؟
هرچه ساختار امنیتی یک محیط مجازی منسجمتر باشد، شناسایی رفتارهای غیرعادی نیز سادهتر خواهد بود. کنترل دسترسی مناسب، ثبت دقیق فعالیتها، مدیریت صحیح داراییهای فناوری اطلاعات و پایش مداوم سامانهها باعث میشود فرصت پنهان ماندن برای مهاجمان کاهش پیدا کند.
در واقع، امنیت زیرساختهای مجازی تنها از وقوع حملات جلوگیری نمیکند؛ بلکه به سازمانها کمک میکند در صورت وقوع حادثه، آن را سریعتر تشخیص دهند و دامنه خسارت را محدود کنند.
جمعبندی
بسیاری از حملات سایبری نه به دلیل پیچیدگی بیش از حد، بلکه به دلیل شناسایی دیرهنگام موفق میشوند. نبود دید کافی نسبت به رخدادها، حجم بالای هشدارها، اتکا به ابزارهای قدیمی و ضعف در تحلیل رفتار کاربران از مهمترین عواملی هستند که به مهاجمان فرصت میدهند برای مدت طولانی در شبکه باقی بمانند.
سازمانهایی که به دنبال کاهش ریسک هستند، باید علاوه بر پیشگیری، بر کشف سریع تهدیدها نیز تمرکز کنند. ترکیب مانیتورینگ مستمر، تحلیل رفتار، راهکارهای پیشرفته تشخیص تهدید و مدیریت صحیح زیرساخت میتواند زمان شناسایی حملات را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و از تبدیل یک رخداد محدود به بحرانی گسترده جلوگیری کند. برای دریافت مشاوره تخصصی و کسب اطلاعات بیشتر به سایت رادسکیور مرجعه نمایید.
